icon switch to dark mode icon switch to normal mode

Naast het verduurzamen van je eigen woning kun je ook buitenshuis aan de slag. Met elke vierkante meter steen die je vandaag vervangt door groen, draagt je een steentje bij aan een beter klimaat en meer biodiversiteit.

Nu er steeds vaker in korte tijd zware regenbuien voorkomen, is het aanleggen van een geveltuin een uitkomst. Het regenwater kan zo gemakkelijker opgenomen worden door de bodem en stroomt niet regelrecht naar het -steeds vaker overbelaste –riool. Maar er zijn veel meer voordelen.

foto van een geveltuin

Wat is een geveltuin?

In steden zie je steeds vaker een strook begroeiing in de openbare ruimte gelegen voor een huis. Alleen wordt dit stukje groen niet onderhouden door de gemeente, maar door de bewoner van het desbetreffende huis. Soms wordt het ook wel een tegeltuin of groene gevel genoemd, kortom: stoeptegels eruit, groen erin!

Veel gemeentes helpen je op weg door de bestrating weg te halen, een stenen bandje aan te leggen en aarde te leveren. Jij zorgt daarna zelf voor de beplanting en de verzorging.

Voordelen groene gevel

Een geveltuin ziet er natuurlijk mooi uit. Maar er zijn meer voordelen aan een groene gevel:

  • Planten nemen CO2 op, waardoor de lucht schoner wordt.
  • In steden wordt het vaak 4 of 5 graden warmer dan op het platteland. Asfalt en gebouwen absorberen zonnewarmte en geven deze warmte weer af aan de omgeving. Planten verdampen vocht, wat zorgt voor verkoeling.
  • Bladhoudende klimplanten en hoge struiken tegen je gevel zorgen voor isolatie. In de zomer houdt de geveltuin je huis koel en in de winter houdt het de binnenwarmte vast.
  • Geveltuintjes hebben een positief effect op de luchtkwaliteit.
  • Mits goed onderhouden, wordt de straat mooier, groener en leefbaarder.
  • Meer leefruimte, beschutting en voedsel voor o.a. bijen, vogels en vlinders! Dus een geveltuin is goed voor mens en natuur. Hoe gevarieerder je beplanting, des te meer verscheidenheid aan insecten.
  • Een geveltuin voorkomt het plaatsen van fietsen tegen je gevel of hangjeugd die te dicht bij je woning komt en er is minder ruimte voor graffiti op muren.

Geen groene vingers? Geen nood! Hieronder lees je precies wat je moet doen.

Aanleg van een geveltuin

Je zult versteld staan hoeveel planten je kwijt kunt op een klein oppervlakte, maar misschien nog wel meer van de verschillende insecten die je op den duur gaat zien. Een bezoekje van de kolibrievlinder bijvoorbeeld! Hoe meer verscheidenheid aan planten, des te meer diversiteit ook aan insecten. Dus aan de slag!

Stap 1 - Gemeente

Allereerst ga je naar de website van je gemeente. Je kunt namelijk niet zomaar wat tegels eruit halen als het niet jouw eigen grond is. Desalniettemin staan veel gemeentes erg positief tegenover geveltuinen en kunnen je daarbij ondersteunen. Het kan per stadsdeel verschillen wat ze voor je kunnen betekenen.

foto van kolibrievlinder
De kolibrievlinder was vroeger een zeldzaamheid in Nederland, maar wordt de laatste jaren steeds vaker gezien in Nederland.

Stap 2 - Opbouw

De gemeente of jij zelf haalt 1,5 stoeptegel eruit (max. 60 cm diepte). Zorg in ieder geval dat er 1.5 meter loopruimte op de stoep overblijft. De lengte van de geveltuin is afhankelijk van jouw wensen en de gevel.

Met een stenen band blijft alles mooi op zijn plaats en is je tuin wat hoger dan het straatniveau. Als je de zijkanten vrijhoudt, kan er nog gemakkelijk regenwater van de straat je geveltuin instromen. Het plaatsten van een hek rondom is niet toegestaan.

Stap 3 - Aarde

Graaf vervolgens het zand met minimaal 30 centimeter uit (max. 45 centimeter) en vervang het door biologische tuinaarde. Liever meer wit zand eruit dan minder, want dan hebben je planten betere aarde om in te groeien en kunnen zo dieper wortelen.

Voor je de nieuwe aarde aanbrengt, zou je eerst een laag karton neer kunnen leggen (zonder taperesten). Dit zorgt ervoor dat eventuele zaden in de grond niet kunnen opkomen en houdt ook extra vocht vast.

Stap 4 - Planten

Dan is het nu tijd voor de planten!

Welke planten zijn geschikt?

Bij het selecteren van de planten voor je geveltuin kun je kiezen uit een groot aantal mogelijkheden. Het is van belang na te denken over welke planten je gaat kiezen. Een gevel op het zuiden vraagt om andere beplanting dan een gevel op het noorden. Sommige planten trekken vogels, insecten of vlinders aan. En niet alle beplanting behoud blad in de winter maanden. Dit vraagt dus om wat planning.

Zon en schaduw

Ligt je gevel op het noorden, oosten, zuiden of westen? Ofwel, is het een zonnige of (half)schaduwrijke gevel? Een zonnige gevel heeft ‘s zomers minstens 5 uur lang zon en een schaduwrijke gevel heeft ‘s zomers minder dan 3 uur zon. Als je dit weet, kun je het zo uitdagend mogelijk maken als je zelf wilt! Behalve bomen, met uitzondering van leifruit op een zwak groeiende onderstam, mag alles.

Foto van een groene gevel met rozen

Insecten

Meer doen voor de insecten en vlinders? Kies dan planten met voldoende nectar en stuifmeel (drachtplanten).

Wil je nog verder gaan? Maak dan een bloeiboog. Dit is een ontwerp van bloeiende insectenplanten in de tijd. Zo bloeit niet alles in 1 keer, maar is er een spreiding door het jaar heen. Dan is er voldoende stuifmeel en nectar voor insecten, ook in het vroege voorjaar en najaar.

Een altijd bloeiende geveltuin is ook een lust voor het oog. En hoe leuk is het, als je verse kruiden en bessen kunt plukken uit je geveltuin!

Bladhoudende planten

Bloemen zijn mooi om te zien, maar ook een paar bladhoudende planten of struiken zijn aan te raden. Zo is je geveltuin ook in de wintermaanden mooi om naar te kijken en biedt zo tevens een schuilplaats voor bijvoorbeeld vogels.

Wil je weinig onderhoud? Kies dan vaste planten in plaats van eenjarige planten. En gebruik bodembedekkers, waardoor de grond minder snel uitdroogt en ‘onkruid’ minder kans krijgt.

Tips bij het kiezen van planten

  • Maak een beplantingsplan: wat wil je graag, wat is het doel?
  • Kies voor wat eetbare planten. Hoe leuk is het om zo dichtbij huis wat te kunnen oogsten. Denk bijvoorbeeld aan kruiden of fruitstruiken.
  • Zorg wel het liefst voor biologisch plantgoed, dan ben je er zeker van dat de plant vrij is van pesticiden.
  • En hoe is de conditie van je huis? Als je vochtige muren hebt, kun je beter geen klimplanten plaatsen. Beperk je dan tot laagblijvende bloemen en bodembedekkers. Als je muur vochtig wordt door regen, kan een klimplant juist wel helpen, omdat de bladeren slagregens tegenhouden.
  • Heb je een oude muur met scheuren en barsten? Kies dan geen zelf- hechtende klimplant, deze kunnen dan de kieren binnendringen en de muur verder beschadigen. Je kunt wel een klimplant kiezen die bijvoorbeeld tegen een rekje groeit. Als je muren stevig zijn, hoef je niet bang te zijn voor schade door hechtwortels van klimplanten.
  • Vóór het planten de plantjes 15 minuten onderdompelen in water.
  • En let op ventilatieroosters, huisnummer- en straatnaambordjes: laat deze vrij van begroeiing.

Geschikte planten en bloemen

Nu je weet welke aspecten je mee moet nemen bij het kiezen van de planting is het tijd om een selectie te maken.

Om je op weg te helpen hebben we hieronder enkele populaire planten en bloemen op een rijtje gezet. Hierbij hebben we vermeld waar je deze het beste plaats en wat de bloeitijd van deze planten is.

Plant Plaats Bloeitijd
Rode zonnehoed
Echinacea pupurea
Zon Juli - september
Muurbloem
Erysimum cheiri
Zon April - mei
Lavendel
Lavandula angustifolia
Zon Juli - september
Vlinderstruik
Buddleja
Zon Juli - september
Duizendknoop
Persicaria affinis 'Superba'
Zon Juni - augustus
Skimmia
Skimmia japonica Brocox King
Zon/schaduw Oktober - maart
Rode valeriaan
Centranthus ruber 'Coccineus'
Zon Juni - augustus
Salvia
Salvia nemmmorosa ‘ostfriesland’
Zon Juni - augustus
Stokroos
Alcea rosea
Zon/halfschaduw Juli - augustus
Aster
Aster Amellus Rudolf Goethe
Zon /halfschaduw Augustus - oktober
Ooievaarsbek
Geranium cinereum 'Ballerina'
Zon/halfschaduw Juni - september
Blauwe druif
Boskoops Glorie
Zon/halfschaduw Juni
Blauwe regen
Wisteria sinensis
Zon/halfschaduw Mei - juni
Camellia
Camellia x williamsii ‘Donation’
Halfschaduw Februari - april
Framboos Polka
Rubus idaeus 'Polka'
Halfschaduw Juli
Kruisbes
Ribes uva - crispa 'Lady Sun'
Halfschaduw April - mei
Rode bes
Ribes rubrum - red lake
Zon/halfschaduw Mei
Japanse wijnbes Zon/schaduw Mei - juni
Komkommerkruid
Borage
zon/schaduw Juni - augustus
Bieslook
Allium schoenoprasum
Zon/schaduw Mei- juni
Citroenmelisse
Melissa officinalis
Zon/schaduw Juli - september
Aster
Aster novi-begij ‘ Porzellan’
Zon September - nov
Vrouwenmantel
Alchemilla vulgaris
Zon/schaduw Juni - augustus
Struikklimop
Hedera helix ssp. poetarum
(Half)schaduw September
Bosrank
Clematis 'Early Sensation'
Zon/halfschaduw Maart - april
Sneeuwbal
Viburnum tinus 'Lisa Rose'
Zon/halfschaduw Oktober - april

Onderhoud van een geveltuin

Ligt je geveltuin onder een afdakje, dan zal de tuin vaker water nodig hebben. Geef pas water als de bovenste laag droog is, en dan liefst regenwater (uit de regenton) en zorg dat je per keer veel water geeft. Geef je vaak kleine beetjes water, dan wortelen de planten oppervlakkig en worden ze lui.

Vergeet ook niet hier en daar te snoeien. Het tijdstip is sterk afhankelijk van de type planten die je kiest. Kies je voor lekkere keukenkruiden, dan snoei je al door te plukken!

Tips bij het onderhoud

  • Voeg twee keer per jaar biologische compost toe of wormencompost.
  • Geveltuin niet winterklaar maken. Dit betekent dat je pas in het voorjaar snoeit en daarna een laagje herfstbladeren op de bodem legt. Zo bescherm je de planten, verbeter je de bodemkwaliteit en bied je een overwinteringsplek voor insecten.
  • Een geveltuin kan ook gecombineerd worden met een regenton aan de regenpijp. Dat scheelt slepen met gieters, maar vooral ook water!
  • Als je de grond om de planten heen bedekt met organisch materiaal (mulch), zoals bladeren, gemaaid gras (dunne laagjes) en uitgetrokken onkruid (mits er nog geen zaden gevormd zijn), beschermt dit de grond tegen uitdrogen, waardoor water geven minder nodig is. Daarnaast wordt de bodem voedzamer en voor je het weet zitten er regenwormen en ander nuttig bodemleven in.
foto groene straat in haarlem
In Haarlem hebben ze het begrepen. Deze stad kent 'tuin-stad' groene straatjes. Mooi om te zien en om doorheen te lopen.

Tot slot

In steden is de ruimte vaak beperkt. Toch is het belangrijk om de binnenstad te blijven vergroenen. Zo verbeter je de biodiversiteit, maar maak je steden ook klaar voor het veranderende klimaat. In een straat met veel groen is het tijdens hete zomers namelijk veel aangenamer.

Een straat met groene gevels en de nodige beplanting ziet er mooi uit. Dit is goed voor de leefbaarheid in een straat of wijk. De kleine "tegeltuintjes" hebben ook een positief effect op de luchtkwaliteit, want planten nemen CO2 op. Ook helpen ze bij het isoleren: ze houden het pand koel in de zomer, en warmte blijft binnen in de winter.
Omdat het onderhoud ook flink meevalt, is er eigenlijk geen reden om geen geveltuin aan te leggen. Controleer altijd wel bij de gemeente of dit ook is toegestaan.

Afbeelding als illustratie bij artikel Een geveltuin aanleggen. De voordelen, geschikte planten en tips.
Ook met bloempotten of bloembakken kun je de gevel een groener aanzicht geven

In dit artikel lazen we dat je een geveltuin makkelijk zelf kunt aanleggen. Het is hierbij belangrijk om de juiste beplanting te kiezen, met planten en bloemen die het goed doen in jouw omgeving. Kijk ook verder dan alleen maar bloemen. Neem bijvoorbeeld ook planten die in de winter groen blijven, zodat je ook in dit seizoen een groene gevel behoud.

Het onderhoud is meestal beperkt tot het regelmatig geven van water, compost en eventueel mulchlagen om de bodem te beschermen. Vergeet ook niet de winterharde planten te snoeien.

Woon je in de stad, heb je een stoep(je) voor je huis en nog geen groen aan de gevel? Dan is een geveltuin misschien iets voor jou. Kijk eens op de website van je gemeente wat er mogelijk is in jouw stad. Wellicht kun je jouw straat samen met je buren omtoveren tot een "groene straat". Succes!

external link icon
profiel afbeelding Woonbewust
Woonbewust
2 weken geleden

De isolatiesubsidie SEEH is recent door de minister gewijzigd. De subsidiebedragen tijdelijk zijn tijdelijk verhoogd en je kunt de subsidie nu meerdere keren aanvragen (i.p.v eenmalig).  Voor 2021 verwachten we een versobering van de subsidieregelingen. Heb je verduurzamingsplannen en wil je nog gebruikmaken van de huidige isolatiesubsidie? Kom dan snel in actie. De subsidie kun je namelijk pas aanvragen, nadat de isolatiemaatregelen zijn uitgevoerd en betaald.  Meer informatie over de SEEH subsidie lees je op onze site.

external link icon
profiel afbeelding Woonbewust
Woonbewust
2 weken geleden

We zijn er inmiddels (bijna) allemaal van doordrongen dat de aarde opwarmt en dat dat leidt tot een klimaatcrisis. De impact op het natuurlijke leven om ons heen is al zichtbaar. Wat merken we daarvan in onze tuinen en wat kunnen we hier aan doen?

external link icon
profiel afbeelding Woonbewust
Woonbewust
2 weken geleden

Het aandeel hernieuwbare energie in 2019 was in Nederland 8,7 procent. 5,3 procent onder het 2020-doel. Dat stelt Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in het rapport ‘Hernieuwbare Energie in Nederland 2019’. De meeste hernieuwbare energie die Nederland per eind 2019 opwekte komt uit biomassa (59 procent) en windenergie (21 procent). Lees hier de publicatie: https://www.cbs.nl/n...n-nederland-2019

Begin direct met besparen

Doe de gratis woningscan en kijk welke slimme maatregelen passen bij jouw woning!

In samenwerking met

Logo Essent
Logo VoltaSolar
Logo Iso Profs
Logo Nederland Isoleert
Logo Milieu Centraal
Logo Energiewacht
Logo Energiewonen
Logo Zon7